Ἀββᾶ
Κασσιανοῦ
ΑΛΗΘΙΝΗ ΚΑΙ
ΨΕΥΤΙΚΗ ΤΑΠΕΙΝΩΣΗ
Συχνά, πολύ εὔκολα ταπεινολογοῦμε καί παριστάνουμε ὅτι ἔχουμε αὐτομεμψία.
Ὅταν ὅμως κάποιος μᾶς κάνει - ἀκόμη καί μέ τόν εὐγενέστερο τρόπο - μιά
ὑπόδειξη, ταραζόμαστε, καί ἐσωτερικά (μερικές φορές καί ἐξωτερικά) «κλωτσᾶμε»!
Ἔτσι ἀποκαλύπτουμε πόσο ψεύτικη εἶναι ἠ «ταπείνωσή» μας!
Ἕνα
χαρακτηριστικό παράδειγμα διαβάζουμε στό βιβλίο τοῦ Ἀββᾶ Κασσιανοῦ (τόμος Β΄
σελ. 93., ἐκδ. Ἑτοιμασία):
Μιά μέρα
ἦλθε στό κελλί τοῦ ἀββᾶ Σεραπίωνα ἕνας ἐπισκέπτης μοναχός, ὁ ὁποῖος μέ ὅλη του
τήν ἐξωτερική του ἐμφάνιση καί μέ τά λόγια του, ἐξέφραζε τήν πιό βαθειά ἔλλειψη
αὐτοεκτίμησης. Ὅταν ὁ Γέροντας τόν κάλεσε τήν ὥρα τῆς ἀκολουθίας νά ψάλλει,
ἐκεῖνος ἀρνήθηκε ἐπίμονα λέγοντας: «Εἶμαι
τόσο ἁμαρτωλός! Δέν εἶμαι ἄξιος οὔτε νά ἀναπνέω τόν ἀέρα τοῦ κελλιοῦ σας».
Δέν δεχόταν ἐπιπλέον νά καθίσει οὔτε σέ ψάθα, γιατί θεωροῦσε ὅτι τοῦ ἦταν πολύ
καί τό γυμνό χῶμα. Μέ πολύ μεγαλύτερη βέβαια δυσκολία δέχθηκε τό πλύσιμο τῶν
ποδιῶν, πού σύμφωνα μέ τό τοπικό ἔθιμο γινόταν ἀπό τόν οἰκοδεσπότη πρός τούς
φιλοξενουμένους του πρίν ἀπό τό γεῦμα.
Μετά τό
γεῦμα, ὁ ἀββᾶς Σεραπίων ἐκμεταλλεύθηκε τήν εὐκαιρία ἀπό τήν συνομιλία πού
συνήθως ἀκολουθεῖ, γιά νά τοῦ κάνει μιά σύσταση μέ πολλή καλωσύνη καί
γλυκύτητα: «Δέν θά ‘πρεπε, ἀδελφέ μου,»
τοῦ εἶπε ὁ Ἀββᾶς, «νά τρέχεις ἐδῶ κι ἐκεῖ
ἀργόσχολος καί περιπλανώμενος, πολύ περισσότερο μάλιστα, ἐπειδή εἶσαι νέος καί
εὔρωστος. Θά πρέπει νά καθίσεις στό κελλί σου καί νά πορεύεσαι σύμφωνα μέ τούς
κανόνες τῶν Γερόντων. Νά φροντίζεις νά ζεῖς ἀπό τήν ἐργασία σου καί ὄχι ἀπό τίς
φιλανθρωπίες τῶν ἄλλων. Γιατί αὐτό δέν τό δέχθηκε γιά τόν ἑαυτό του οὔτε ὁ
ἀπόστολος Παῦλος...».
Ὅταν ἄκουσε αὐτά τά λόγια ὁ νέος μοναχός, ἔνιωσε προσβολή· καί
στενοχωρήθηκε σέ τέτοιο βαθμό, πού δέν μπόρεσε νά κρύψει τήν πίκρα τῆς καρδιᾶς
του, ἡ ὁποία ζωγραφίστηκε ἔντονα στό πρόσωπό του.
«Ἔ, ἀδελφέ μου, ξανάπε ὁ Γέροντας. Πρίν λίγο φόρτωνες στόν ἑαυτό σου ὅλα τά
κρίματα τοῦ κόσμου. Τώρα ἐγώ σοῦ κάνω μιά ἁπλῆ σύσταση, πού δέν κρύβει τίποτε
τό προσβλητικό, ἀλλά εἶναι γεμάτη καρδιακή ἀγάπη καί διάθεση βοήθειας. Γιατί
λοιπόν ταράχτηκες τόσο, ὥστε ἡ ἀγανάκτησή σου νά προδίδεται ἀπό τά
χαρακτηριστικά τοῦ προσώπου σου;...»
Καί καταλήγει ὁ ἅγιος, μιλώντας πρός ὅλους μας:
«Διαφυλάξτε κι ἐσεῖς, ἀδελφοί μου, τήν
ἀληθινή ταπείνωση τῆς καρδιᾶς, ἡ ὁποία δέν εἶναι ἐπίδειξη καί λόγια ὑποκριτικά,
ἀλλά βαθειά ταπείνωση ψυχῆς. Αὐτή ἡ ταπείνωση λάμπει μέ τήν ὑπομονή, πού πρέπει
νά ἐπιδεικνύετε στίς θλίψεις καί στίς προσβολές τῶν ἄλλων· λάμπει μέ τήν
πραότητα καί ἀταραξία ἀπέναντι στίς ὕβρεις καί τίς συκοφαντίες, πού
ἐκτοξεύονται ἐναντίον σας».
