ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ

Τα στοιχεία που ακολουθούν τα έχουμε αντλήσει από την ιστοσελίδα 

http://www.preveza.gr/cultureportal/ της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Πρέβεζας

ΙΕΡΟΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ ΠΡΕΒΕΖΑΣ

 

Ο Μητροπολιτικός ναός του Αγίου Χαραλάμπους βρίσκεται στο κέντρο της ιστορικής πόλης και δίπλα στον Ενετικό Πύργο του Ρολογιού (1792), είναι κτίσμα του 18ου αιώνα, στη θέση παλαιότερου ναού.

Είναι κτισμένος στον τύπο της μονόχωρης βασιλικής, στην ανατολική εξωτερική πλευρά της οποίας έχει εντοιχιστεί τμήμα ρωμαϊκής σαρκοφάγου. Στη νοτιοανατολική γωνία της εκκλησίας έχει επίσης προσαρτηθεί νεότερο, πυργόμορφο κωδωνοστάσιο.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εξαίρετες εικόνες του τέμπλου (1793, 1804), οι αγιογραφίες επηρεασμένες από τη βενετσιάνικη ζωγραφική, μέσα από τις οποίες διαγράφεται η επιμονή στις λεπτομέρειες και τους φωτισμούς, και το ξυλόγλυπτο επιχρυσωμένο τέμπλο (1828).Ο ζωγραφικός του διάκοσμος του ναού αποτελείται από μεγάλους πίνακες ελαιογραφίας που καλύπτουν τους πλάγιους τοίχους και την ξύλινη οροφή. Πρόκειται για αντίγραφα έργων θρησκευτικής ζωγραφικής, μεγάλων ευρωπαίων καλλιτεχνών.

Αξιόλογο επίσης είναι το ξυλόγλυπτο τέμπλο, που κατασκευάστηκε το 1824 και επιχρυσώθηκε το 1837, ο άμβωνας επάνω σε κορινθιακό κίονα και ο δεσποτικός θρόνος. Στο τέμπλο υπάρχουν εικόνες του 19ου αι., χαρακτηριστικά έργα της Επτανησιακής Σχολής.

Eίναι η μοναδική εκκλησία της πόλης που δεν καταστράφηκε το 1798 από τον Aλή Πασά, όταν κατέλαβε την Πρέβεζα από τους Γάλλους και τη λεηλάτησε. Oι θηριωδίες του Aλή Πασά χαρακτηρίστηκαν ως «ο χαλασμός της Πρέβεζας».

  

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ AΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΠΡΕΒΕΖΑΣ

Ο Άγιος Αθανάσιος είναι μια από τις παλαιότερες εκκλησίες της Πρέβεζας, αναγέρθηκε επί Ενετοκρατίας, στις αρχές του 18ου αιώνα και ξεχωρίζει για τις σπάνιες τοιχογραφίες του 1780, σύμφωνα με την σχετική επιγραφή. Είναι μονόχωρη βασιλική, με ημικυκλική κόγχη ανατολικά. Ακολουθεί δηλαδή έναν αρχιτεκτονικό τύπο ιδιαίτερα διαδεδομένο στα Επτάνησα.

Ιδιαίτερα εντυπωσιακή είναι η οροφή της εκκλησίας, όπου σε διάχωρα έχουν τοποθετηθεί ζωγραφιστοί πίνακες με σκηνές από την Παλαιά Διαθήκη, τα Θαύματα του Χριστού κ.α.

Στο ξυλόγλυπτο τέμπλο του ναού, τα διάστυλα του κάτω μέρους είναι ζωγραφισμένα κατά την επτανησιακή συνήθεια. Οι καλοδιατηρημένες τοιχογραφίες με τα ζωηρά χρώματα, την αρχιτεκτονική οργάνωση των θεμάτων και την λεπτή διακόσμηση φέρουν έντονη την σφραγίδα της επτανησιακής τέχνης

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

Ο Άγιος Κωσταντίνος είναι η μεγαλύτερη εκκλησία της Πρέβεζας στην οποία, μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα, τελούνταν όλες οι επίσημες τελετές.

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ MΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗΣ

Eξω από τα όρια της πόλης, στον κοντινό συνοικισμό του Παντοκράτορα, βρίσκεται ο ναός της Mεταμόρφωσης.

Tέσσερις εικόνες από το τέμπλο της εκκλησίας φέρουν την υπογραφή του γνωστού αγιογράφου και λόγιου Φώτη Kόντογλου.

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΘΕΣΠΡΩΤΙΚΟΥ

Χτισμένος στα ερείπια προγενέστερου μοναστηριού, αφιερωμένου στη Γέννηση της Θεομήτορος, ο ομώνυμος ενοριακός ναός στο Θεσπρωτικό, τρίκλιτη θολωτή βασιλική με τρούλο, αγιογραφείται στα τέλη του 18ου αι. (1797), στον τρούλο και την αψίδα, από τους ζωγράφους Κωνσταντίνο, Στέργιο, Χρίστο και Ιωάννη από την Κορύτιανη Ιωαννίνων (Κατσανοχώρια).

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΚΡΑΝΙΑΣ

Τρίκλιτη βασιλική, ο ναός του Αγίου Δημητρίου στην Κρανιά περατώνεται στα 1869 από τους τεχνίτες Χριστόδουλο και Σωτήρη από την Κόνιτσα, ενώ το κωδωνοστάσιο αρκετά χρόνια αργότερα (1910), όπως πιστοποιεί σχετική επιγραφή που μνημονεύει και το όνομα του δημιουργού του (ΙΩΑΝ. ΖΟΥΝ.).

Το μέγεθος και η ποιότητα της αρχιτεκτονικής και του διακόσμου του μαρτυρούν τόσο τις υψηλές αξιώσεις των κατοίκων του οικισμού, όσο και τη μεγάλη ακμή του στο δεύτερο μισό του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα.

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΒΑΡΝΑΒΑ ΛΟΥΡΟΥ

Σε μια τοποθεσία κατάμεστη από υψίκορμες λεύκες, ιτιές, φτελιές και πλατάνια, το καθολικό της παλιάς και άγνωστης Μονής του Αγίου Βαρνάβα στο Λούρο, ανακαινίζεται το 1833 από τον Κωνσταντίνο Παπαχρήστου και το γιο του Δημήτριο στη θέση βυζαντινού μοναστηριού, ιδρυμένου το 1149 από το Μάγιστρο Κωνσταντίνο Μανιάκη και τους γονείς του.

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ στο χώρο του Νεκρομαντείου.

------------------------------

Ι. ΜΟΝΗ ΑΓΙΑΣ ΠΕΛΑΓΙΑΣ Καστροσυκιάς

Η μονή Αγίας Πελαγίας βρίσκεται σε μικρή απόσταση στα νότια του οικισμού Καστροσυκιάς. Είναι κτισμένη στην ελαιόφυτη πλαγιά που εκτείνεται από τις παρυφές του οικισμού προς το Ιόνιο Πέλαγος, δίπλα στην εθνική οδό Πρέβεζας – Ηγουμενίτσας.

Χτίστηκε τον 17° αιώνα και ανακαινίστηκε δύο φορές, το 1613 και το 1795, σύμφωνα με τις επιγραφές. Το 1856 φαίνεται ότι κατασκευάσθηκε το λίθινο τέμπλο του καθολικού. Η χρονολογία είναι γραμμένη στις εικόνες της Σταυρώσεως και των Αγίων Αποστόλων.

Το καθολικό της μονής είναι απλός τετρακιόνιος σταυροειδής, εγγεγραμμένος ναός με πλάγιους χορούς και κτιστό τέμπλο του 1856.Τα κελιά βρίσκονται στα δυτικά του καθολικού και αποτελούν κτίσμα σχήματος ορθογωνίου με τρεις χώρους διαμονής και ανοικτού εξώστη. Από τα κτίρια που διατηρούνται σήμερα το παλαιότερο χρονολογημένο είναι ο πυλώνας με το τοξωτό θύρωμα, ο οποίος φέρει τη χαραγμένη στο επίχρισμα επιγραφή «Σ/Σ/ 1894».

Η Μονή κτίστηκε το 1894 και έχει κτιστεί στα ερείπια ρωμαϊκού κτιρίου, λείψανα του οποίου είναι εμφανή στον περίβολό της, ενώ πρόσφατα σε ένα από τα κελιά της αποκαλύφθηκε ψηφιδωτό δάπεδο ρωμαϊκών χρόνων.

Η μονή έχει κριθεί ιστορικό διατηρητέο μνημείο (717/τβ/19.8.1997).

ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΚΟΖΙΛΗΣ

Η Mονή βρίσκεται στους πρόποδες του λόφου του Ζαλόγγου, βορειοανατολικά του χωριού Καμαρίνα. Ήταν η έδρα της επισκοπής Κοζίλης, που ιδρύθηκε μετά την παρακμή της Νικόπολης πριν από το 1020. Κατά τα χρόνια της τουρκοκρατίας η επισκοπή Κοζίλης αρχίζει σιγά σιγά να λησμονιέται και μένει μόνο η ομώνυμη μονή. Η μονή παρήκμασε στο β' μισό του 19^ου αιώνα και περιήλθε στη μονή Ζαλόγγου ως μετόχι της, ώσπου τελικά διαλύθηκε. Ο ναός της μονής είναι αφιερωμένος στην Κοίμηση της Θεοτόκου. Το καθολικό είναι μονόχωρο με νάρθηκα. Ο κυρίως ναός καλύπτεται στο κέντρο με ευρύ και χαμηλό πολυγωνικό τρούλο, σχεδόν κυκλικό. Στο εσωτερικό υπήρχαν τοιχογραφίες, από τις οποίες διασώθηκαν μερικά ασήμαντα λείψανα. Ο ναός είναι κτίσμα βυζαντινής εποχής στον οποίο έγιναν μεταγενέστερες επεμβάσεις (επίχριση όλων των πλευρών, τρεις αντερίδες στη βόρεια πλευρά, ανοιχτό προστώο στη νότια κ.α) που αλλοίωσαν αρκετά τη μορφή του. Ερείπια βυζαντινού κτίσματος σώζονται νοτιοδυτικά του ναού. Στη βόρεια πλευρά του εφάπτεται τετράγωνη δεξαμενή.

Στη μονή έχουν γίνει ανασκαφικές εργασίες και έχει κριθεί ιστορικό διατηρητέο μνημείο, σύμφωνα με το ΦΕΚ 964/1.10.1977.

  

Ι. ΜΟΝΗ ΤΑΞΙΑΡΧΩΝ ΖΑΛΟΓΓΟΥ

Στην κορυφή του Ζαλόγγου, λίγα μέτρα από το χείλος του γκρεμού, όπου δεσπόζει το γλυπτό του Ζογγολόπουλου με τις Σουλιώτισσες να σέρνουν τον στερνό χορό τους, ένα ταπεινό εκκλησάκι είναι ό,τι απόμεινε από το μοναστήρι των Ταξιαρχών που εγκαταλείφθηκε το 1777 λόγω του απρόσιτου της θέσης, της λειψυδρίας και του μεγάλου ψύχους κατά την χειμερινή περίοδο. Φαίνεται όμως πως ήδη τότε είχε υποστεί καταστροφές εξαιτίας της άμεσης ή έμμεσης εμπλοκής των μοναχών της στον αγώνα κατά του κατακτητή.

Πρόκειται για έναν μεταβυζαντινό μονόχωρο ναΐσκο με πρόσθετο νάρθηκα στα δυτικά, κοντά στη Μονή Αγίου Δημητρίου. Ο σημερινός ναός, λιτός και χωρίς τοιχογραφίες, έχει πάνω από την είσοδό του επιγραφή με την χρονολογία 1897.

Πλάι στα ερείπια μιας δεξαμενής για βρόχινο νερό δυο τάφοι, ο ένας ανήκει στον Παπα-Μιχάλη που σκοτώθηκε σε μάχη το 1897.

Ήταν ερειπωμένος από τον καιρό του Β' Παγκοσμίου Πολέμου και το 1975 - 1976 η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων Ιωαννίνων ανέλαβε την αναστήλωσή του.

Η μονή σήμερα είναι μετόχι της μονής του Αγίου Δημητρίου Ζαλόγγου και λειτουργεί ως εξωκκλήσι.

Ι. ΜΟΝΗ ΑΓΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΚΥΨΕΛΗΣ

Ιδρυμένο στα τέλη του 13ου αι., στα χρόνια του Δεσποτάτου της Ηπείρου, το καθολικό της Μονής Αγίου Δημητρίου στην Κυψέλη, ναός σταυρεπίστεγος, εντυπωσιάζει για την ποικιλομορφία των στεγών του, την πλινθοπερίβλητη τοιχοποιία του και τον κεραμοπλαστικό του διάκοσμο.

Ι. ΜΟΝΗ ΑΒΑΣΣΟΥ

Αφιερωμένο στην Κοίμηση της Θεοτόκου, το καθολικό της Μονής Αβάσσου, κοντά στον οικισμό Άνω Κοτσανόπουλο, τρίκλιτη θολωτή βασιλική, ανακατασκευάζεται το διάστημα 1850-1853, στη θέση παλαιότερου ναού, όπως φανερώνουν τα εντοιχισμένα αρχιτεκτονικά του μέλη, από τον ιερομόναχο Κυπριανό.